Świętej Brygidy, zakonnicy, patronki Europy – święto - Homilie Rok A 2025/26

Świętej Brygidy, zakonnicy, patronki Europy – święto

Czwartek, 23 lipca 2026 roku, XVI tydzień zwykły, Rok A, II

Św. Brygida (1303–1373) – święta, która zaskakuje współczesnych ludzi swoją dojrzałością, odpowiedzialnością, dążeniem do wypełnienia woli Bożej, ale także zaangażowaniem w życie społeczne i życie Kościoła. Jak podkreślają jej biografowie, była osobą głęboko kontemplacyjną, która od dzieciństwa pragnęła poświęcić swoje życie Bogu. W pobożności św. Brygidy na pierwsze miejsce wysuwa się kult Męki Pańskiej, do której miłość przekazali jej rodzice. Św. Brygida od najmłodszych lat z zamiłowaniem pogrążała się w rozważaniach nad męką Chrystusa Pana. Od dzieciństwa cieszyła się także szczególną łaską Bożego wybrania. Gdy miała dziesięć lat, objawił się jej Pan Jezus na krzyżu. Powiedziała Mu wtedy: „Tylko Ciebie pragnę kochać nade wszystko”.

Według ówczesnego zwyczaju i tradycji, między czternastym a szesnastym rokiem życia została wydana za mąż. Nie było to zgodne z jej pierwotnymi pragnieniami, jednak starała się być przykładną i oddaną żoną, troszczącą się o dom, służbę, majątek oraz wychowanie dzieci. Miała ich ośmioro: cztery córki i czterech synów. Dla każdego dziecka wybierała wychowawcę, przywiązując wielką wagę do tego, aby był to człowiek głęboko wierzący. Szczególnie zależało jej na religijnym wychowaniu swoich dzieci. W małżeństwie przeżyła dwadzieścia osiem lat. Oboje z mężem cenili czas wspólnej modlitwy i medytacji nad Pismem Świętym. Oddając się kontemplacji Męki Chrystusa, praktyce postów oraz dziełom miłosierdzia wobec ubogich i chorych, niejednokrotnie osobiście im służyli, angażując w pomoc także swoje dzieci.

Po urodzeniu ostatniej córki Brygida otrzymała propozycję przeniesienia się na dwór królewski. Dwudziestoletni król, który właśnie zawierał małżeństwo, potrzebował na swoim dworze osoby odpowiedzialnej za wychowanie. Zaproponował Brygidzie stanowisko ochmistrzyni, zachęcając ją, aby zamieszkała w pałacu, gdzie jej mąż od dawna pełnił ważne funkcje. Około 1341 roku Brygida opuściła dwór królewski. Jedną z przyczyn tej decyzji był fakt, iż ani ona, ani jej mąż nie akceptowali polityki króla ani stylu życia rodziny królewskiej. Brygida nie godziła się z ich niewłaściwym postępowaniem, upominała ich, wskazywała drogę nawrócenia, jednak jej napomnienia nie przynosiły oczekiwanych skutków. W ich intencjach wiele się modliła i podejmowała praktyki pokutne.

W 1342 roku, wierna rodzinnej tradycji, udała się wraz z mężem na pielgrzymkę do Composteli. W drodze powrotnej jej mąż ciężko zachorował. W Arras poczuł się zagrożony śmiercią i obiecał Panu Bogu, że jeśli pozwoli mu ujrzeć jeszcze ojczystą ziemię i dzieci, dokończy swoje życie w klasztorze. Po powrocie do Szwecji, po rocznej podróży, mąż Brygidy – za jej zgodą – wstąpił do klasztoru cystersów, gdzie zmarł w 1344 roku.

Po śmierci męża oraz usamodzielnieniu się dzieci Brygida całkowicie oddała się modlitwie, życiu pokutnemu i dziełom miłosierdzia.

Głęboka pobożność św. Brygidy skłoniła ją do zaangażowania się w sprawy Kościoła powszechnego. Szczególnie ważną sprawą był dla niej powrót papieża do Rzymu. Pisała do papieży, prosząc, a niekiedy stanowczo zachęcając tych, którzy rezydowali w Awinionie, aby powrócili do Rzymu – na Stolicę Piotrową.

Po otrzymaniu posiadłości w Vadstenie Brygida założyła Zakon Najświętszego Zbawiciela, znany pod nazwą zakonu brygidek. Jej córka Katarzyna, która po śmierci męża wybrała życie zakonne, została pierwszą opatką klasztoru, w którym osiedliła się nowa wspólnota. Dwa lata później Brygida udała się do Rzymu, aby uzyskać od papieża zatwierdzenie reguły nowej rodziny zakonnej. W Wiecznym Mieście założyła także klasztor brygidek.

Postanowiła pielgrzymować do rzymskich kościołów oraz włoskich sanktuariów. Jej pielgrzymowanie trwało cztery lata. Mimo podeszłego wieku (miała wówczas około siedemdziesięciu lat) udała się również do Ziemi Świętej. Z tej najdłuższej pielgrzymki swojego życia powróciła wyczerpana i osłabiona.

Zmarła w Rzymie w 1373 roku. Żegnały ją tłumy mieszkańców Wiecznego Miasta, którzy otaczali ją wielką czcią i szacunkiem. Kronikarze przekazują, że podczas jej pogrzebu miało miejsce wiele niezwykłych wydarzeń oraz uzdrowień przypisywanych jej wstawiennictwu. Jej ciało zostało następnie przeniesione do Vadsteny przez św. Katarzynę, jej córkę.

Niezwykły charyzmat św. Brygidy, jej działalność publiczna oraz dar prorockiego rozeznania sprawiły, że cieszyła się ogromnym autorytetem wśród władców europejskich. Pisała do nich gorliwe listy, zawsze kierując się jednym celem: aby zachęcić ich do nawrócenia, wsłuchiwania się w wolę Bożą oraz budowania swoich państw na fundamencie wartości chrześcijańskich.

Jednym z wydarzeń związanych ze św. Brygidą jest historia dotycząca króla Szwecji Magnusa II Erikssona.

Według przekazów, gdy król poważnie zachorował, Brygida napominała go, wskazując na potrzebę porzucenia niesprawiedliwych praktyk wobec poddanych i podjęcia reform w państwie. Gdy król przyjął jej rady, odzyskał zdrowie, co przyczyniło się do wzrostu jej sławy jako osoby obdarzonej szczególną łaską rozeznania i prorockiego napomnienia.

Innym przekazywanym wydarzeniem związanym ze św. Brygidą jest historia uratowania tonącego młodzieńca podczas przeprawy przez rzekę. Według świadectw, dzięki jej modlitwie i ufności Bogu młodzieniec został ocalony, mimo że przez dłuższy czas przebywał pod wodą. Wydarzenie to było później postrzegane jako znak szczególnej opieki Bożej za przyczyną świętej.

1 października 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił św. Brygidę, wraz ze św. Katarzyną ze Sieny i św. Edytą Stein, współpatronką Europy. Powiedział wówczas:

„Europa była już pod niebieską opieką trzech wielkich świętych: Benedykta z Nursji, ojca zachodniego monastycyzmu, oraz dwóch braci Cyryla i Metodego, apostołów Słowian. Obok tych wybitnych świadków Chrystusa chciałem postawić trzy postacie niewieście, po to także, aby podkreślić wielką rolę, jaką kobiety odegrały i odgrywają w kościelnej i świeckiej historii kontynentu aż po nasze dni”.

Św. Brygida była jedną z największych mistyczek w historii Kościoła. Była jednocześnie spełnioną żoną, przykładną matką, a także – poświęconą Bogu zakonnicą. Odznaczała się wielką miłością do Matki Najświętszej, a mottem jej życia były słowa: „Amor meus crucifixus est” – „Miłością moją jest Ukrzyżowany”.

Te słowa streszczają całą jej duchową drogę. Chrystus Ukrzyżowany był dla niej źródłem siły, pocieszeniem w cierpieniu, światłem w podejmowaniu decyzji i największą miłością jej życia.

Święta Brygida pozostaje dla współczesnego Kościoła przykładem człowieka całkowicie oddanego Bogu, który potrafił połączyć modlitwę kontemplacyjną z odpowiedzialnością za innych. Uczy, że prawdziwa świętość nie oznacza ucieczki od świata, lecz pozwala patrzeć na rzeczywistość oczami wiary i podejmować działania wynikające z miłości Boga i bliźniego.

Jej życie przypomina współczesnym chrześcijanom o konieczności powrotu do modlitwy, Eucharystii, miłosierdzia oraz wierności Chrystusowi. Szczególnie aktualne pozostaje jej wezwanie do nawrócenia, troski o pokój i budowania społeczeństwa opartego na prawdzie, sprawiedliwości i miłości.

Św. Brygida Szwedzka pozostaje więc nie tylko wielką postacią średniowiecza, lecz także świadkiem wiary dla współczesnego świata – kobietą, która ukazała, że życie zakorzenione w Bogu może przemieniać Kościół i historię.

Święta Brygido, patronko Europy, kobieto wielkiej wiary i miłości Chrystusa Ukrzyżowanego – módl się za nami.

Dodatek:

Najważniejszym wymiarem życia św. Brygidy była jej duchowość mistyczna. Jej doświadczenia modlitewne i wizje zostały zebrane w dziele „Revelationes” („Objawienia”). Jest to jedno z najważniejszych dzieł mistycznych późnego średniowiecza, które wywarło znaczący wpływ na duchowość chrześcijańską.

Objawienia św. Brygidy zawierają przede wszystkim wezwanie do nawrócenia, pokuty, miłości Boga, wierności Kościołowi oraz życia zgodnego z Ewangelią. Nie stanowią one jednak części Objawienia Bożego przekazanego Kościołowi raz na zawsze w Chrystusie. Są objawieniami prywatnymi, które mogą pomagać wiernym w pogłębieniu wiary, ale nie dodają niczego do prawdy objawionej zawartej w Piśmie Świętym i Tradycji Apostolskiej.

Z dzieła „Revelationes” pochodzi wiele rozważań dotyczących Bożego miłosierdzia i możliwości nawrócenia człowieka nawet w ostatniej chwili życia. Oto fragment z tego dzieła, mówiącego o grzeszniku, który prosi o wstawiennictwo Matkę Najświętszą:

Po wtóre rzekła Panna Najświętsza do czarta: „Powiedz mi czarcie acz po niewoli. Która jest ona rzecz, która może zgładzić pismo z księgi twojej?” Odpowiedział czart: „Żadna go rzecz nie może zmazać, tylko jedna, to jest miłość Boska. Którykolwiek by jej dostał do serca, choćby był największej grzesznik, zaraz się wymaże, co było o nim napisano w księdze mojej.” Rzekła mu jeszcze: „Powiedz mi czarcie. Izali jest jaki tak nie czysty grzesznik, i tak oddalony od Syna mego, któryby nie mógł przyjść do odpuszczenia, póki żyje na świecie?” Odpowiedział czart: „Żadnego nie masz takiego grzesznika, któryby się nie mógł nawrócić póki żyje, jeśliby chciał kiedy; albowiem choć największy grzesznik odmienia wolą swoje złą w dobrą, a zacząłby Boską miłość, i w niej chciałby stać nieodmiennie, wszyscy czarci nie mogą go trzymać.” To gdy usłyszano, rzekła Matka miłosierdzia do około stojących: „Ta dusza na końcu żywota swego nawróciła się do mnie i rzekła: 'Ty Matka miłosierdzia jesteś, i zmiłowanie czynisz nad nędznymi; ja nie godny jestem prosić Syna twego, bo grzechy moje ciężkie są, i nazbyt ich wiele, i jam go bardzo pobudzał do gniewu, kochając się bardziej w rozkoszy mojej, i w żywocie, aniżeli w Bogu Stworzycielu moim. Przeto proszę cię zmiłuj się nade mną, bo ty żadnemu proszącemu nie odmawiasz miłosierdzia, i dla tego ja nawracam się do ciebie, i obiecuję jeśli będę żył, poprawić się, i wolą moje do Syna twego nawrócić, i nic inszego, tylko jego miłować. Ale nad wszystko żałuję, i wzdycham, że nie dobrego nie uczyniłem dla czci Syna twego, Stwórcę mego. Dla tego proszę cię najłaskawsza Pani zmiłuj się nade mną, bo nie do kogo inszego, tylko do ciebie mam się uciekać.' Takowymi słowy, i takową myślą, przyszła na końcu ta dusza do mnie. Izaliż nie miałam jej wysłuchać? kto albowiem zupełnym sercem, i zupełną wolą poprawy drugiego o co prosi, izali nie godzien aby był wysłuchany, daleko więcej ja, która jestem Matką miłosierdzia?”.