Poniedziałek drugiego tygodnia Wielkiego Postu

Poniedziałek, 2 marca 2026 roku, II tydzień Wielkiego Postu, Rok A, II

Słowo, które Jezus kieruje do nas w dzisiejszej Ewangelii, nie jest teorią ani pobożnym ideałem oderwanym od codzienności. To słowo jest głęboko życiowe: dotyka naszych relacji, naszych domów, miejsc pracy, sąsiedztwa, a nawet najbardziej ukrytych myśli serca. Wielki Post jest czasem, w którym Kościół nie pozwala nam uciec w ogólniki. To czas, gdy Ewangelia ma zejść z ambony do naszego życia. Jezus mówi dziś do uczniów – a więc do nas – bardzo konkretnie: „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny”.

Zanim jednak Jezus wypowie jakiekolwiek wymaganie, objawia nam prawdę o Bogu: Ojciec jest miłosierny pierwszy. Nie dlatego, że na to zasłużyliśmy, ale dlatego, że taka jest Jego miłość. Cała Ewangelia jest opowieścią o Bogu, który wychodzi ku człowiekowi wcześniej, zanim człowiek zdąży się poprawić.

Miłosierdzie nie zaczyna się od wielkich gestów. Ono zaczyna się w domu. W rodzinie, gdzie najłatwiej o zranienia i najtrudniej o cierpliwość. Ile razy w małżeństwie, między rodzicami a dziećmi, między rodzeństwem, zamiast miłosierdzia pojawia się chłód, pretensja, milczenie, które boli bardziej niż ostre słowa? Miłosierdzie Ojca to zdolność zobaczenia słabości drugiego nie jako powodu do oskarżenia, ale jako miejsca, w którym potrzebuje on miłości. Ale tej zdolności nie rodzimy w sobie sami. Ona jest owocem spotkania z Bogiem, który pierwszy spojrzał na nas z miłosierdziem. Wielki Post pyta nas wprost: czy w moim domu jest więcej miłosierdzia czy więcej surowości?

Dlatego Jezus mówi: „Nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni”. Jak bardzo to słowo dotyka naszej codzienności. W rodzinie, gdy z góry wiemy, że mąż „zawsze jest taki sam”, że żona „nigdy się nie zmieni”, że dziecko „znowu zawiedzie”. W pracy, gdy współpracownika oceniamy przez pryzmat jednego błędu, jednego spóźnienia, jednej pomyłki, nie widząc jego wysiłku ani zmagań. W sąsiedztwie, gdy wystarczy jedno zachowanie, by do kogoś przylgnęła etykieta. Jezus nie mówi, byśmy przestali widzieć prawdę, ale byśmy przestali wydawać wyroki. Bo tylko ten, kto sam doświadczył, że Bóg go nie przekreślił, potrafi nie przekreślać innych. Wielki Post wzywa nas, abyśmy zeszli z miejsca sędziego i stanęli w prawdzie o sobie – jako grzesznicy, którzy sami żyją dzięki miłosierdziu Boga.

Jezus idzie jeszcze dalej i mówi: „Nie potępiajcie”. Potępienie to moment, w którym człowiek zamyka drugiemu drogę powrotu. W rodzinie może to być słowo: „z ciebie nic nie będzie”. W pracy – postawa, która kogoś wyklucza i przekreśla. W sąsiedztwie – obojętność wobec czyjegoś upadku. A Chrystus jest Tym, który zawsze zostawia człowiekowi drogę powrotu. Na krzyżu modli się nawet za tych, którzy Go przybijają. Wielki Post przypomina nam, że potępienie nie jest postawą ucznia Jezusa. Nawrócenie zaczyna się tam, gdzie w sercu rodzi się nadzieja dla drugiego, nawet jeśli ten drugi bardzo zawiódł.

Potem Jezus dotyka tego, co często boli najbardziej: „Odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczone”. Przebaczenie w codziennym życiu to nie wielkie słowa, ale bardzo konkretne decyzje. To powrót do rozmowy w małżeństwie, gdy łatwiej byłoby trwać w milczeniu. To rezygnacja z ciągłego wypominania dawnych błędów dzieciom czy rodzicom. To postawa w pracy, gdy zamiast pielęgnować urazę, wybieramy uczciwość i pokój serca. Ale prawda jest taka, że bez Chrystusa przebaczenie bardzo szybko nas przerasta. Nie da się żyć tą Ewangelią bez spotkania z Chrystusem, który nam pierwszy przebacza. Wielki Post uczy nas, że nie da się iść do Boga, niosąc w sercu nieprzebaczenie. To właśnie w sakramencie pojednania uczymy się przebaczać – bo tam doświadczamy, że Bóg nie męczy się przebaczaniem nam. Krzyż Chrystusa pokazuje, że przebaczenie kosztuje, ale tylko ono prowadzi do prawdziwej wolności.

Jezus mówi dalej: „Dawajcie, a będzie wam dane”. Dawanie nie oznacza tylko pieniędzy. W rodzinie to czas poświęcony drugiemu człowiekowi, cierpliwe wysłuchanie, obecność bez telefonu w ręku. W pracy – uczciwość, rzetelność, pomoc temu, kto sobie nie radzi. W sąsiedztwie – zwykłe zainteresowanie, dobre słowo, gotowość do pomocy. Dajemy nie dlatego, że mamy w sobie nadmiar siły, ale dlatego, że Bóg pierwszy obdarował nas swoją łaską. Serce karmione Jego miłosierdziem nie boi się dawać.

Na końcu Jezus wypowiada słowa, które brzmią jak podsumowanie całej Ewangelii: „Odmierzą wam bowiem taką miarą, jaką wy mierzycie”. To zdanie jest jak lustro, w którym mamy się przejrzeć. Jaką miarą mierzę w swoim domu? Jaką w pracy? Jaką wobec ludzi, którzy mnie irytują, ranią, są trudni? Wielki Post stawia nas wobec prawdy: Bóg nie jest wobec nas surowszy, niż my jesteśmy wobec innych, ale też nie daje mniej miłosierdzia, niż my sami jesteśmy gotowi okazać. Bo Jego miłosierdzie chce przez nas płynąć dalej.

To kazanie Jezusa nie jest dodatkiem do życia chrześcijańskiego. Jest jego sercem. Wielki Post jest czasem, aby to serce oczyścić, przemienić i uczynić bardziej podobnym do serca Ojca. Dlatego konkret na ten tydzień jest prosty: wybierz jedną osobę, wobec której najtrudniej ci być miłosiernym, i zrób jeden gest dobra – modlitwę, rozmowę, przebaczenie.
Nie z własnej siły, ale prosząc Chrystusa, aby On działał w tobie. Bo prawdziwe nawrócenie zaczyna się nie wtedy, gdy próbujemy zmieniać innych, ale wtedy, gdy pozwalamy Bogu zmieniać nas.

Kazania-homilie: Poniedziałek drugiego tygodnia Wielkiego Postu

o. Marcin Zubik CSsR (05 marca 2012 roku, Rok B, II)

o. Marcin Zubik CSsR (25 lutego 2013 roku, Rok C, I)

o. Piotr Andrukiewicz CSsR (17 marca 2014 roku, Rok A, II)

o. Andrzej Makowski CSsR (02 marca 2015 roku, Rok B, I)

o. Mariusz Mazurkiewicz CSsR (22 lutego 2016 roku, Rok C, II – Święto katedry św. Piotra Apostoła)

o. Ryszard Bożek CSsR (13 marca 2017 roku, Rok A, I)

o. Andrzej Kiełbasa CSsR (26 lutego 2018 roku, Rok B, II)

o. Marian Krakowski CSsR (18 marca 2019 roku, Rok C, I)

o. Łukasz Baran CSsR (09 marca 2020 roku, Rok A, II)

o. Paweł Drobot CSsR (01 marca 2021 roku, Rok B, I)

o. Edmund Kowalski CSsR (14 marca 2022 roku, Rok C, II)