Czwartek, 14 maja 2026 roku, VI tydzień wielkanocny, Rok A, II

 

 

 

CZYTANIA

 

 

 

 

Święty Maciej, dwunasty apostoł wybrany w miejsce zdrajcy Judasza, stał się patronem budujących domy i tych, którzy walczą z nałogami. Jego postać łączy historię Kościoła z żywą tradycją cechów rzemieślniczych i współczesnym duszpasterstwem osób uzależnionych. 14 maja wierni modlą się o siłę do zerwania z alkoholizmem, a budowlańcy błogosławią narzędzia.

 

„I dali im losy, a los padł na Macieja. I został dołączony do jedenastu Apostołów”.

Święty Maciej pojawia się w Nowym Testamencie w kluczowym momencie Kościoła apostolskiego – zastępuje zdrajcę Judasza Iskariotę w gronie Dwunastu Apostołów. Jego wybór opisują Dzieje Apostolskie: po zdradzie Judasza Piotr zaproponował, aby spośród uczniów towarzyszących Jezusowi od chrztu Janowego wyłonić następcę. Kandydatami zostali Józef i Maciej, a decyzję pozostawiono losowaniu. Akt ten nie był pojmowany jako przypadkowy – apostołowie wierzyli, że to Bóg, przez działanie Ducha Świętego, wskazał Macieja, co podkreślało Bożą interwencję w procesie wyboru.

Wydawać się mogło, że pierwszy z kandydatów był idealnym wyborem na apostoła, dobrze znanym w gronie uczniów Jezusa, ponieważ św. Łukasz opisuje go jako „Józefa, zwanego Barsabą, z przydomkiem Justus”. Łukasz Ewangelista wyraźnie odróżnia go od innych Józefów i dlatego do imienia dodaje patronimikum Barsabbas (syn Sabby) oraz łaciński przydomek Iustus, którego Żydzi i prozelici często używali. Euzebiusz utrzymuje, że należał on do siedemdziesięciu dwóch uczniów Chrystusa. W synaksariach, czyli w spisach hagiograficznych Kościołów wschodnich, razem z innymi mężami apostolskimi figuruje pod dniem 30 czerwca. W Martyrologium Rzymskim wspomina się go 20 lipca.

 

„Nie wy Mnie wybraliście, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was na to, abyście szli i owoc przynosili, i by owoc wasz trwał”.

O dalszym życiu św. Macieja wiadomo niewiele, ale tradycja podaje, że głosił Ewangelię w Judei, Etiopii i Kolchidzie (dzisiejsza Gruzja). Według niektórych przekazów miał dotrzeć także do Azji Mniejszej, gdzie nawracał lokalne społeczności. Wczesne źródła, takie jak pisma Klemensa Aleksandryjskiego, sugerują, że zmarł śmiercią naturalną około 50 roku, ale inne tradycje mówią o męczeństwie: według nich zginął ścięty toporem w Jerozolimie, stąd ten symbol często towarzyszy jego wizerunkom.

Tradycja łączy patronat św. Macieja z narzędziami, które wiązano z jego śmiercią. Jeśli przyjąć wersję o męczeństwie przez ścięcie toporem, przedmiot ten stał się symbolem kojarzonym z cieślami, stolarzami czy kowalami. Z czasem kult rozszerzył się na inne zawody, takie jak rzeźnicy i budowniczowie. W średniowieczu cechy rzemieślnicze często wybierały świętych na swoich patronów, szukając duchowego wsparcia w codziennych wyzwaniach. Św. Maciej, jako postać związana z wytrwałością i wiernością powołaniu, dobrze wpisywał się w tę rolę. W Hanowerze, gdzie jest szczególnie czczony, organizowano nawet procesje cechowe w jego święto. W Polsce kult św. Macieja wśród rzemieślników był żywy zwłaszcza na Śląsku i Podkarpaciu. Do dziś w niektórych warsztatach można spotkać obrazy z wizerunkiem świętego trzymającego topór lub księgę – drugi atrybut nawiązuje do jego misji głoszenia Ewangelii.

 

Św. Maciej od wieków bywa wzywany również przez osoby zmagające się z uzależnieniami. Skąd ten patronat? Jedna z interpretacji odwołuje się do symbolicznego „odcięcia” nałogu, podobnie jak topór odcina – stąd metafora radykalnego zerwania z grzechem i nałogiem. Inni wskazują na jego wytrwałość w wierze mimo przeciwności, co może inspirować do walki ze słabościami. W praktyce duszpasterskiej modlitwy do św. Macieja towarzyszą niekiedy spotkaniom wspólnot, w tym także osób zmagających się z uzależnieniami. W parafiach organizuje się nabożeństwa z prośbą o siłę do trwania w trzeźwości. Warto jednak podkreślić, że zgodnie z nauczaniem Kościoła łaska Boża współdziała z ludzkim wysiłkiem, a droga do wolności często obejmuje także pomoc terapeutyczną i wspólnotową. Kult ten nie ogranicza się wyłącznie do alkoholizmu – św. Maciej bywa przyzywany również w kontekście innych uzależnień, takich jak hazard czy narkomania. Jego postać symbolizuje nadzieję na przemianę życia i powrót do Boga.

 

Święty Maciej, cichy apostoł wybrany przez Boga w szczególny sposób, może być dla współczesnych chrześcijan inspiracją i wsparciem w codziennym życiu. Jego historia przypomina, że Bóg ma dla każdego człowieka miejsce w swoim planie, nawet jeśli trzeba na nie cierpliwie czekać. Modlitwa za wstawiennictwem św. Macieja może przynieść pocieszenie i nadzieję, szczególnie w trudnych chwilach oraz w momentach podejmowania ważnych decyzji:

„O chwalebny Święty Macieju, który zostałeś wybrany przez Boga, aby dopełnić grono Dwunastu Apostołów! Ty, który doświadczyłeś czekania na swoje powołanie, naucz mnie cierpliwości i ufności w Boże plany. Pomóż mi odnaleźć moje miejsce w Kościele i świecie, abym jak Ty mógł wiernie służyć Chrystusowi aż do końca moich dni. Wyjednaj mi łaskę wytrwania w dobrym i odwagę w głoszeniu Ewangelii swoim życiem”.

 

 

 

 

 

 

 

Kazania-homilie: Święto św. Macieja, apostoła

o. Sławomir Podlach CSsR  (sobota, 14 maja 2011 rok, Rok A, I)

o. Ignacy Proszek CSsR  (poniedziałek, 14 maja 2012 rok, Rok B, II)

o. Maciej Sadowski CSsR  (wtorek, 14 maja 2013 rok, Rok C, I)

o. Zdzisław Stanula CSsR  (środa, 14 maja 2014 rok, Rok A, II)

o. Dariusz Paszyński CSsR  (czwartek, 14 maja 2015 rok, Rok B, I)

o. Krzysztof Dworak CSsR  (sobota, 14 maja 2016 rok, Rok C, II)

o. Łukasz Listopad CSsR  (niedziela, 14 maja 2017 roku, Rok A, I – V niedziela wielkanocna)

o. Marcin Gacek CSsR  (poniedziałek, 14 maja 2018 rok, Rok B, II)

o. Krzysztof Szczygło CSsR  (wtorek, 14 maja 2019 rok, Rok C, I)

o. Paweł Drobot CSsR  (czwartek, 14 maja 2020 roku, Rok A, II)

o. Rafał Nowak CSsR  (piatek, 14 maja 2021 roku, Rok B, I)

o. Łukasz Baran CSsR  (sobota, 14 maja 2022 roku, Rok C, II)

o. Adam Kośla CSsR  (niedziela, 14 maja 2023 roku, Rok A, I – VI niedziela wielkanocna)

o. Dominik Król CSsR  (wtorek, 14 maja 2024 roku, Rok B, II)

o. Grzegorz Pruś CSsR  (środa, 14 maja 2025 roku, Rok C, I)

o. Edmund Kowalski CSsR  (czwartek, 14 maja 2026 roku, Rok A, II)

 

 

 

 

 

 

Drukuj... 
Profesor nadzwyczajny Istituto Superiore di Teologia Morale (antropologia filozoficzna – specjalność bioetyka), Accademia Alfonsiana, obecnie wykładowca teologii moralnej (bioetyka) w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy – Kraków