Świętego Mateusza, Apostoła i Ewangelisty – święto - Homilie Rok A 2025/26

Świętego Mateusza, Apostoła i Ewangelisty – święto

Poniedziałek, 21 września 2026 roku, XXIV tydzień zwykły, Rok A, II

Mateusz siedział przy stole celnym w Kafarnaum. Nie w świątyni. Nie w synagodze. Przy stole, gdzie liczono pieniądze i gdzie faryzeusze nie odważyliby się usiąść.

Poborcy podatków pracowali dla Heroda Antypasa, ściągali daniny od własnego narodu na rzecz władzy okupacyjnej. Byli traktowani jak zdrajcy i grzesznicy – nie dlatego, że każdy z nich popełnił jakąś jedną winę, ale dlatego, że tym się zajmowali. To był ich zawód. Ich życie. Ich tożsamość w oczach innych.

I właśnie do Mateusza, siedzącego przy tym stole, Jezus powiedział tylko dwa słowa: „Pójdź za Mną”.

Imię, które się zmienia

Mateusz – Mattija (Mattityahu, Matanjah, Matisyahu) – znaczy „dar Boga”, „dar Jahwe”.

Ewangelia nie mówi wprost, że to imię zostało mu nadane przez Jezusa. Tradycja chrześcijańska utożsamia jednak Mateusza z Lewim, o którym mowa w Ewangeliach synoptycznych. Możemy więc powiedzieć, że człowiek, którego Jezus powołał od stołu celnika, został zapamiętany przez Kościół jako Mateusz – apostoł i ewangelista.

Usłyszał, że jest darem Boga.

Nikt mu tego wcześniej nie powiedział. Faryzeusze widzieli w nim tylko grzesznika przy kasie. Jezus zobaczył w nim apostoła i ewangelistę.

To jest dokładnie to, co dzieje się w powołaniu: Bóg nie czeka, aż staniemy się godni, a potem nas woła. On woła i to wezwanie zaczyna nas zmieniać.

Mateusz nie poszedł za Jezusem po cichu. Wstał od stołu i wydał ucztę w swoim domu – zaprosił na nią celników i grzeszników, swoich dawnych towarzyszy, ludzi, z którymi jadał na co dzień.

I faryzeusze się oburzyli: „Czemu wasz Nauczyciel jada z celnikami i grzesznikami?”.

To pytanie brzmi bardzo znajomo także dzisiaj.

Bo i my mamy skłonność dzielić ludzi na tych, z którymi wypada usiąść przy stole, i tych, których lepiej trzymać na dystans.

Odpowiedź Jezusa jest jedną z najbardziej miłosiernych wypowiedzi w całej Ewangelii: „Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają... Nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników”.

Mateusz dzisiaj

Czy spotykamy ludzi, którzy czują się tak jak Mateusz przy swoim stole – na zewnątrz, niegodni, osądzeni, wykluczeni?

Osoby rozwiedzione, migranci, ludzie uzależnieni, ci, którzy odeszli z Kościoła zranieni albo zawstydzeni, ci, których życie nie mieści się w naszych schematach – wielu z nich siedzi dziś przy swoim „własnym stole celnym”, czekając, czy ktoś powie do nich te dwa słowa: „Pójdź za Mną”.

Sekularyzacja, o której tyle się dzisiaj mówi, nie zawsze bierze się z buntu przeciwko Bogu. Często bierze się z tego, że ludzie nie czują się zaproszeni do żadnego stołu – ani społecznego, ani kościelnego.

Święto świętego Mateusza przypomina nam, że Kościół wychodzi również właśnie do takich ludzi i takich miejsc, nie z dala od nich.

Jedno ciało, wiele darów

Święty Paweł w dzisiejszym czytaniu mówi do nas o jednym Duchu, jednej wierze, jednym Bogu, ale i o wielu darach – apostołach, prorokach, ewangelistach, pasterzach i nauczycielach, danych po to, „aby przygotować świętych do dzieła posługiwania, do budowania Ciała Chrystusowego”.

Mateusz, były celnik, stał się jednym z tych darów. Nie mimo swojej przeszłości, ale – w pewnym sensie – także poprzez nią. Bo znał z bliska to, czym jest bycie odrzuconym, i dlatego mógł głosić Ewangelię tym, którzy czują się niegodni.

Jego Ewangelia zaczyna się od rodowodu Jezusa, w którym znajdziemy grzeszników, cudzoziemki, ludzi o niełatwej historii – jakby Mateusz chciał od pierwszych wierszy powiedzieć: Bóg realizuje swoją historię zbawienia również poprzez ludzi, których świat odrzuca.

Dzisiaj, w święto Mateusza, zapytajmy siebie:

Przy jakim stole siedzę teraz ja?
Mateusz wstał od stołu i zostawił za sobą dotychczasowe życie.
A ja?
Czy jestem gotów zostawić dziś moje narzekanie, moje skupienie na sobie, moje sprzeczki i domowe kłótnie, i mieć w sobie więcej życzliwości, serdeczności i uprzejmości?

Mateusz nie potrzebował wielkiej mowy ani długiego przygotowania. Wystarczyły dwa słowa Jezusa i jedna decyzja z jego strony. Tradycja mówi, że później głosił Ewangelię na Wschodzie, choć szczegóły dotyczące jego działalności misyjnej nie są pewne. A wszystko zaczęło się od tego jednego momentu, kiedy człowiek, którego wielu już spisało na straty, usłyszał wezwanie Chrystusa i odkrył, że jego życie może mieć zupełnie nowy kierunek.

Może to jest właśnie dar, jaki św. Mateusz zostawia nam dzisiaj: nie tylko przypomnienie, że Bóg potrafi przemienić życie człowieka, ale przede wszystkim świadectwo Chrystusa, który widzi człowieka inaczej niż świat, wychodzi ku niemu, powołuje go i daje mu nowe życie.

I może właśnie dlatego warto dziś zatrzymać się na chwilę i zapytać: czy słyszę, że Chrystus również do mnie mówi? Czy jestem gotów wstać od mojego stołu – od tego, co mnie zamyka, od mojego egoizmu, lęku, narzekania czy przyzwyczajeń – i pójść za Nim?

Bo nigdy nie jest za późno i nie jesteśmy zbyt dalecy od Boga, by usłyszeć te same słowa skierowane również do nas – „Pójdź za Mną”.